mr. R.P. Küffen - Advocaat | Rechtsanwalt

Nederlands-Duitse advocatuur

Sidebar
Menu

Ruim 5.000 nietige Europese aanhoudingsbevelen uit Duitsland

Volgens het Europees Gerechtshof is de Duitse Staatsanwalt (Officier van Justitie) niet onafhankelijk (genoeg), en dus is een Duitse Staatsanwalt niet bevoegd om zelf een Europees aanhoudingsbevel uit te vaardigen. Dit heeft het Hof op 27.05.2019 beslist in een tweetal (bij uitspraak verbonden) procedures ten aanzien van Duitse aanhoudingsbevelen afkomstig van de Staatsanwaltschaften Lübeck (C-508/18) en Zwickau (C-82/19).
Gevolg: meer dan 5.000 Europese aanhoudingsbevelen van Duitse Staatsanwälte zijn in één keer nietig, of vormen op zijn minst voor andere Europese landen een grondslag om daar geen gehoor aan te geven c.q. de aanhoudingsbevelen niet uit te voeren. En voor de betroffenen reden om de bevelen aan te vechten.

Volgens het Hof is de Staatsanwalt geen (bevoegde) 'uitvaardigende justitiële autoriteit' in de zin van het Kaderbesluit 2002/584/JI van de Raad van 13 juni 2002 betreffende het Europees aanhoudingsbevel en de procedures van overlevering tussen de lidstaten: de Duitse Staatsanwalt is niet onafhankelijk genoeg van de uitvoerende macht. De Staatsanwalt is namelijk ondergeschikt aan de Justizminister van het betreffende Bundesland.
Saillant detail is dat de Duitse rechterlijke macht al sinds jaren de afschaffing van deze ondergeschiktheid vordert.

Op grond van het Duitse recht heeft de Staatsanwalt, onder voorbehoud van urgente omstandigheden, niet de bevoegdheid van een rechterlijke autoriteit om de inhechtenisneming of aanhouding van een persoon in Duitsland te gelasten. Het gelasten van een inhechtenisneming of aanhouding behoort uitsluitend tot de taken van een rechter (Ermittlungsrichter). De Staatsanwalt dient voor een aanhoudingsbevel in Duitsland een verzoek in te dienen bij het respectievelijke gerecht of de respectievelijke rechter. De Staatsanwalt kan zelf geen aanhoudingsbevel uitvaardigen in Duitsland. Wel valt de tenuitvoerlegging van een door een rechter uitgevaardigd aanhoudingsbevel onder zijn verantwoordelijkheid, en kan hij beslissen of, wanneer en hoe hij dat doet. Aangezien al een nationaal aanhoudingsbevel was uitgevaardigd, had de Staatsanwalt in casu geen enkele reden om bij de uitvaardiging van het Europees aanhoudingsbevel de zaak voor goedkeuring of toezicht (nogmaals) voor te leggen aan een rechter. Het betreffende Europese aanhoudingsbevel is dan ook niet door een 'uitvaardigende justitiële autoriteit' afgegeven.

Duitse trajectcontrole gestopt

Het Verwaltungsgericht Hannover heeft op 12.03.2019 de eerste Duitse proef met trajectcontrole (Streckenradar) op de Bundesstraße 6 bij Laatzen, Niedersachsen, na twee maanden met onmiddellijke ingang verboden wegens inbreuk op het grondwettelijk recht op privacy (informationelle Selbstbestimmung). Het zonder juridische noodzaak vastleggen van kentekens van alle passerende voertuigen is volgens het Verwaltungsgericht onrechtmatig (Urteil vom 12.03.2019, Az. 7A 849/19).
Overigens is het Recht auf Informationelle Selbstbestimmung niet als zodanig in het Duitse Grundgesetz (GG) geregeld, maar in 1983 door het Bundesverfassungsgericht ontwikkeld uit het algemene persoonlijkheidsrecht dat wèl geregeld is (Artikel 2 lid 1 jo. Artikel 1 lid 1 GG).

Duitse Strafbefehl moet vertaald worden

Met beslissing van 12.10.2017 (zaaknr.: C-278/16) heeft het Europees Gerechtshof bepaald, dat de Duitse Strafbefehl - zo die aan een in het buitenland wonende verdachte verzonden wordt, die de Duitse taal niet dan wel onvoldoende beheerst - voorzien dient te zijn van een vertaling in de taal die de verdachte wèl beheerst, bij gebreke waarvan de verzettermijn (Einspruchsfrist) van 14 dagen na betekening niet is aangevangen te lopen. Hetzelfde geldt voor de Rechtsmittelbelehrung; ook die dient vertaald te zijn. De beslissing ziet op de uitleg van Artikel 3 van Richtlijn 2010/64 betreffende het recht op vertolking en vertaling in strafprocedures.
Deze beslissing is dus (ook) van belang voor Nederlanders die vanuit Duitsland een Strafbefehl zonder vertaling ontvangen (hebben). Desnodig zouden die alsnog verzet kunnen aantekenen. Aangezien het recht om tot strafvervolging ten aanzien van het strafbare feit zelve in de tussentijd verjaard kan zijn, is het extra interessant om hier even bij stil te staan.
Actualiteiten-blog
Menu