Sexueller Missbrauch von Jugendlichen
- Ontucht met een minderjarige -
Een Pflichtverteidiger is geen gekozen raadsman (Wahlverteidiger), maar een Strafverteidiger, die door de rechter in een geval van "notwendige Verteidigung" in de zin van § 140 StPO aan de verdachte wordt toegewezen. De verdachte kan daarbij zijn voorkeur voor een bepaalde Verteidiger kenbaar maken.
De Pflichtverteidiger kan rechtstreeks bij de Duitse Staat declareren. Mocht de verdachte onverhoopt veroordeeld worden, dan zal deze de voorgeschoten kosten alsnog op de veroordeelde verdachte verhalen; behoudens wanneer het jeugdstrafrecht is toegepast. De Pflichtverteidiger mag trouwens ook bijkomende financiële afspraken met de verdachte maken.

Sexueller Missbrauch von Jugendlichen (§ 182 StGB)

§ 182 StGB
(1) Wer eine Person unter achtzehn Jahren dadurch missbraucht, dass er unter Ausnutzung einer Zwangslage 1. sexuelle Handlungen an ihr vornimmt oder an sich von ihr vornehmen lässt oder 2. diese dazu bestimmt, sexuelle Handlungen an einem Dritten vorzunehmen oder von einem Dritten an sich vornehmen zu lassen, wird mit Freiheitsstrafe bis zu fünf Jahren oder mit Geldstrafe bestraft. (2) Ebenso wird eine Person über achtzehn Jahren bestraft, die eine Person unter achtzehn Jahren dadurch missbraucht, dass sie gegen Entgelt sexuelle Handlungen an ihr vornimmt oder an sich von ihr vornehmen lässt. (3) Eine Person über einundzwanzig Jahre, die eine Person unter sechzehn Jahren dadurch mißbraucht, daß sie 1. sexuelle Handlungen an ihr vornimmt oder an sich von ihr vornehmen läßt oder 2. diese dazu bestimmt, sexuelle Handlungen an einem Dritten vorzunehmen oder von einem Dritten an sich vornehmen zu lassen, und dabei die ihr gegenüber fehlende Fähigkeit des Opfers zur sexuellen Selbstbestimmung ausnutzt, wird mit Freiheitsstrafe bis zu drei Jahren oder mit Geldstrafe bestraft. (4) Der Versuch ist strafbar. (5) In den Fällen des Absatzes 3 wird die Tat nur auf Antrag verfolgt, es sei denn, daß die Strafverfolgungsbehörde wegen des besonderen öffentlichen Interesses an der Strafverfolgung ein Einschreiten von Amts wegen für geboten hält. (6) In den Fällen der Absätze 1 bis 3 kann das Gericht von Strafe nach diesen Vorschriften absehen, wenn bei Berücksichtigung des Verhaltens der Person, gegen die sich die Tat richtet, das Unrecht der Tat gering ist.
§ 182 StGB is in beginsel een Antragsdelikt en heeft als doel jongeren (Jugendliche) in de leeftijdsgroep 14 tot 17 jaar (unter achtzehn (18) Jahren) te beschermen tegen seksueel misbruik door volwassenen. De bepaling legt het accent op de beschermwaardigheid van minderjarigen, die volgens de wetgever nog niet over voldoende rijpheid beschikken om in vrijheid en gelijkwaardigheid seksueel te handelen ten opzichte van (veel) oudere volwassenen.
Het bijzondere van deze bepaling is, dat seksuele handelingen met jongeren in deze leeftijdscategorie niet per definitie strafbaar zijn, maar slechts onder bepaalde omstandigheden, namelijk wanneer sprake is van "uitbuiting van een overwicht", van "afhankelijkheid" of van het "betalen/aanbieden van tegenprestaties".
De poging is uitdrukkelijk strafbaar gesteld.


Wettelijke grondslag
  • Abs. 2: strafbaar is wie een persoon onder de 18 jaar tot seksuele handelingen verleidt door uitbuiting van een Zwangslage, gebrek aan reife of afhankelijkheidsrelatie.
  • Abs. 3: strafbaar is wie seksuele handelingen verricht met een persoon onder de 16 jaar, en daarmee een Entgelt (voordeel) geeft of krijgt.
  • Abs. 5: strafvervolging vindt plaats op Antrag (klacht) van de betrokkene, tenzij er sprake is van een besonderes öffentliches Interesse.
  • Abs. 6: in gevallen van geringe schuld kan de rechter afzien van straf of vervolging.


Tatbestand
a) Objektiver Tatbestand
  • Tatobjekt: Jugendlicher = persoon die 14 jaar, maar nog niet 18 jaar, oud is.
  • Tathandlung: seksuele handelingen (elk lichamelijk contact van seksuele aard, ook niet-penetrerend).
  • Beperking: strafbaar in de volgende situaties:
    • Als de jongere jonger dan 18 jaar is én de dader misbruik maakt van een Zwangslage, een gebrek aan rijpheid, of een afhankelijkheidsrelatie.

b) Subjektiver Tatbestand
  • Vereist: Vorsatz (opzet) ten aanzien van de leeftijd en de omstandigheden.
  • Voorwaardelijk opzet is voldoende.
  • Dwaling omtrent de leeftijd kan onder omstandigheden een rol spelen.


Strafdreiging
Gevangenisstraf of geldstraf => Freiheitsstrafe bis zu 5 Jahren oder Geldstrafe (§ 182 Abs. 1–2 StGB).


Samenhang met andere bepalingen
  • § 176 StGB - Sexueller Missbrauch von Kindern: seksuele handelingen met kinderen onder 14 jaar => absoluut strafbaar (en zwaarder gesanctioneerd).
  • § 177 StGB - Sexueller Übergriff / Vergewaltigung: strafbaarstelling van seksuele handelingen tegen de wil van het slachtoffer, ongeacht leeftijd.
  • § 184 ff. StGB - Pornografiedelikte: onder meer strafbaarstelling van kinder- en jeugdporno.


Bijzondere aandachtspunten
  • Altersirrtum (dwaling over de leeftijd): indien de dader zich vergist omtrent de leeftijd van het slachtoffer, kan dat in sommige gevallen leiden tot strafvermindering of zelfs uitsluiting van opzet. De rechter beoordeelt wel of de dwaling vermijdbaar was.
  • Einverständnis (instemming): ook als de jongere instemt met de seksuele handeling, kan de handeling strafbaar zijn, althans indien er sprake is van een afhankelijkheidssituatie of misbruik van een overwicht.


Vergelijking met het Nederlandse recht
In Nederland is seksueel misbruik van minderjarigen geregeld in Titel XIV Wetboek van Strafrecht (Misdrijven tegen de zeden).

Overeenkomsten:
  • Bescherming van jongeren tot 16 jaar is absoluut (Duitsland: tot 14 jaar; Nederland: tot 16 jaar).
  • Extra bescherming in situaties van afhankelijkheid of overwicht.

Verschillen:
  • Duitsland kent de strafbaarstelling pas vanaf 14 jaar (daaronder absolute strafbaarheid via § 176 StGB (Sexueller Missbrauch von Kindern). Nederland hanteert 16 jaar als grensleeftijd.
  • De strafmaxima in Nederland zijn aanzienlijk hoger dan in Duitsland.
  • Duitsland legt meer nadruk op het Strafantrag-vereiste (klacht van het slachtoffer), terwijl in Nederland de vervolging in beginsel ambtshalve plaatsvindt.
De kosten van de strafzaak
Houdt U er rekening mee dat een verdachte in Duitsland in beginsel de kosten van zijn verdediging zelf dient te dragen. En U dient erop bedacht te zijn, dat U geen beroep kunt doen op het Nederlandse systeem van gefinancierde rechtsbijstand (‘toevoeging’). Meer informatie vindt U hier.
Heeft U nog vragen? Laat het ons weten via het contact-formulier.
Schweigen ist Gold!
Bent U in Duitsland aangehouden, dan heeft U minimaal de navolgende rechten:

  • U heeft een recht om te zwijgen. Maak hier dus goed gebruik van, en zeg niets met betrekking tot de zaak zelf, ook niet als U voorgehouden wordt dat het maar om een kleinigheidje gaat. Alles kan immers tegen U gebruikt worden; ook informele uitlatingen;
  • maak wel Uw (juiste) identiteit bekend als hierom gevraagd wordt;
  • maak gebruik van Uw recht op juridische bijstand; ook in Duitsland kennen ze een soort piketdienst;
  • U heeft altijd het recht op vrije advocaatkeuze. Uw advocaat (= Verteidiger) moet U in principe zelf betalen, tenzij door de rechter een Pflichtverteidiger wordt aangewezen. Maar maak ook dan Uw voorkeur gelijk kenbaar, want het wisselen van Pflichtverteidiger kan moeilijk zijn, en iedere Verteidiger kan als Pflichtverteidiger worden aangewezen.

Meer informatie over het Duitse strafrecht vindt U in de brochure ‘Gearresteerd in Duitsland’ van het Ministerie van Buitenlandse Zaken.