Zivilrecht
-Leistungstörung-

Leistungsstörung und Gewährleistung - Wanprestatie naar Duits recht

Doet u zaken met een Duits bedrijf - een leverancier, een verkoper of een aannemer - en komt die partij zijn verplichtingen niet, niet-tijdig, niet-volledig of niet-behoorlijk na? Dan beschermt het Duitse recht u, maar het stelt strenge eisen aan de volgorde van uw stappen. Zet u een verkeerde eerste stap, dan kunt u uw aanspraken verliezen, ook als u inhoudelijk volledig gelijk heeft.

Het Duitse burgerlijk recht (vastgelegd in het Bürgerliches Gesetzbuch (BGB) )behandelt een gebrek of een tekortkoming als een vorm van niet-nakoming (zgn. Pflichtverletzung).

Anders dan in Nederland kent het Duitse recht geen afzonderlijk non-conformiteitspoor: vrijwel alles loopt via één centrale gedachte: er is niet of niet-behoorlijk gepresteerd, en daaraan koppelt de wet uw rechten.

De verzamelterm voor de niet- c.q. niet-behoorlijke is Leistungsstörung; de aansprakelijkheid voor gebreken heet Gewährleistung of Mängelhaftung.

Welke rechten heeft U wanneer een Duitse wederpartij in gebreke blijft?

De benadeelde partij heeft naar Duits recht in principe vier mogelijkheden:

  • Herstel of vervanging (Nacherfüllung) => Dit is meestal uw eerste recht én uw eerste verplichting: u moet de Duitse partij in de regel éérst de kans geven om alsnog goed te presteren, voordat u zwaardere middelen inzet.
  • Ontbinding van de overeenkomst (Rücktritt) => U kunt de overeenkomst terugdraaien. Het bijzondere aspect daaraan: hiervoor hoeft de Duitse partij geen schuld te treffen. Voorwaarde is wel, dat u doorgaans eerst een redelijke hersteltermijn heeft gegeven.
  • Prijsvermindering (Minderung) => In plaats van ontbinden, kunt u de prijs evenredig verlagen en de gebrekkige prestatie behouden.
  • Schadevergoeding (Schadensersatz) => Anders dan bij ontbinding is hiervoor verwijtbaarheid van de Duitse partij nodig, maar die wordt door de wet verondersteld: niet u, maar de Duitse partij moet bewijzen dat haar geen verwijt treft.
De belangrijkste valkuilen bij een geschil met een Duits bedrijf
  • Stel eerst een termijn (Fristsetzung); ontbind of claim daarna => Het Duitse recht eist vrijwel altijd dat de benadeelde partij de tegenpartij éérst schriftelijk een redelijke hersteltermijn geeft. Slaat u dat over, dan kunnen ontbinding en schadevergoeding stranden. Dit is een formeler vereiste dan de Nederlandse ingebrekestelling.
  • Verzuim vereist een aanmaning (Mahnung) => In Duitsland treedt verzuim meestal niet van rechtswege in. Zonder Mahnung loopt u rente en (vertragings)schadevergoeding mis.
  • Handelt u als ondernemer? => Klaag onmiddellijk (Rügepflicht (klachtplicht), § 377 HGB). Dit is de grootste valkuil. Koopt u als ondernemer van een Duitse ondernemer, dan moet u de goederen onmiddellijk inspecteren/onderzoeken, en gebreken onmiddellijk melden. Doet u dat niet, dan geldt de levering als goedgekeurd en verliest u álle Gewährleistungsrechte (Nachbesserung bzw. Nachlieferung, Rücktritt, Minderung, und Schadenersatz).
  • Let op de korte verjaring => Bij koop van roerende zaken verjaren uw rechten in beginsel al na twee jaar.
  • Bij internationale handel geldt vaak het Weens Koopverdrag (CISG), niet zomaar het BGB => Het Weens Koopverdrag is bij grensoverschrijdende koop tussen bedrijven automatisch van toepassing, tenzij het uitdrukkelijk is uitgesloten. Het kent eigen spelregels.
  • Leg alles schriftelijk vast => Termijnen, aanmaningen en klachten moeten aantoonbaar zijn.

Bevoegdheid en toepasselijk recht

Bij een grensoverschrijdend geschil spelen twee aparte vragen: bij welke rechter moet geprocedeerd worden (bevoegdheidsvraag), en welk recht past die rechter toe (vraag naar het toepasselijk recht)? Dat verschilt per situatie.

Bent u consument (B2C)?
Richt de Duitse ondernemer zich mede op de Nederlandse markt - bijvoorbeeld via een Nederlandstalige website of bezorging in Nederland - dan kunt u als consument in beginsel in Nederland procederen, met de dwingende bescherming van het Nederlandse consumentenrecht. Dit volgt uit de Brussel Ia-Verordening en de Rome I-Verordening.

Bent u ondernemer (B2B)?
Tussen ondernemers zijn een keuze voor rechter en recht in beginsel vrij; let dus goed op het contract en de algemene voorwaarden. Bij internationale koop tussen een Nederlands en een Duits bedrijf geldt bovendien doorgaans automatisch het Weens Koopverdrag (CISG), tenzij dat uitdrukkelijk is uitgesloten.

Tussen twee particulieren (C2C)?
Dan geldt de bijzondere consumentenbescherming niet en is doorgaans de rechter van de woonplaats van de tegenpartij bevoegd. Het Weens Koopverdrag is hier niet van toepassing.

FAQ

Mijn Duitse leverancier levert gebrekkig. Mag ik direct ontbinden?
Meestal niet meteen. U moet de leverancier veelal eerst een redelijke termijn voor herstel of vervanging (Nacherfüllung) geven. Pas als die termijn zonder resultaat verstrijkt, komt ontbinding (Rücktritt) in beeld. In bepaalde gevallen, zoals bij een serieuze weigering, is een termijn niet nodig.

Hoelang heb ik de tijd om te klagen (klachtplicht)?
Als ondernemer in een handelskoop moet u onmiddellijk klagen (§ 377 HGB), anders verliest u uw rechten. Daarnaast verjaren de Gewährleistungsrechten bij roerende zaken in beginsel na twee jaar. Wacht dus niet.

Welk recht is van toepassing bij een Duits-Nederlands contract?
Dat hangt af van het type partijen en van wat is afgesproken. Bij consumenten geldt vaak het Nederlandse recht; tussen bedrijven vaak het Weens Koopverdrag (CISG), tenzij dat is uitgesloten. Een snelle toets van het contract althans de overeenkomst, geeft uitsluitsel.

Kan ik in Nederland procederen tegen een Duits bedrijf?
Als consument vaak wel, mits het Duitse bedrijf zich mede op de Nederlandse markt richt. Tussen ondernemers hangt het af van de gemaakte afspraken.
Heeft U nog vragen? Laat het ons weten via het contact-formulier.